ONDERZOEKSOPZET NR 2 (26-11-08)

Narratologen VS Ludologen

Inleiding

De gamecultuur is een begrip dat tegenwoordig niet meer weg te denken is uit onze samenleving. Het is een vorm van nieuwe media die vele gezichten kent. In de game-industrie wordt jaarlijks wereldwijd meer dan 25 miljard dollar omgezet en overtreft hiermee de filmindustrie (ook de Nederlandse game-industrie overtreft nu de vaderlandse filmindustrie !) en binnenkort zelfs de muziekindustrie, volgens diverse websites over gamestatistieken. De gamecultuur ontwikkelt zich razend snel en wetenschappelijk onderzoek hiernaar is dan ook van groot belang.
Bij het ontstaan van nieuwe, populaire media wordt in de wetenschap vanzelfsprekend gekeken naar de andere betrokken media, om zo de nieuwe media te kunnen begrijpen, te accepteren en er een beeld over te vormen. Oude mediaparadigma’s worden toegepast op nieuwe media ontwikkelingen. Ook de gamecultuur moet zich binnen dit discours een plaats toe eigenen en er kan gesteld worden dat in 2001 gamestudies een grote stap heeft gemaakt richting het verwerven van een erkende (wetenschappelijke) status. In dit jaar verscheen namelijk het eerste game studies magazine en vond het eerste videogame congres plaats in Kopenhagen. Inmiddels is er veel geschreven en gedebatteerd door wetenschappers over videogames. Vooral de mediumspecifieke eigenschappen spelen hierin een belangrijke rol. Wat kan er bijvoorbeeld gezegd worden over narrativiteit en ruimte in een videogame? Kunnen deze begrippen onderzocht worden met theorieën uit de filmwetenschap of moet dit juist buiten beschouwing worden gelaten om zo game studies echt als aparte discipline te positioneren? Dit zijn enkele vragen die mij hebben gemotiveerd om hier onderzoek naar te gaan doen met een specifiek oogpunt op de reeds geschreven literatuur hierover.

Waarom een literatuuronderzoek en geen casusonderzoek ?

In mijn tot nu toe afgelegde studietraject heb ik voor het merendeel van mijn geschreven papers gebruik gemaakt van een (semiotische) casusstudie, met films of documentaires als onderwerp. Ja; een game zou nieuw casusmateriaal betekenen, nee; games zijn niets nieuw voor mij omdat ik zelf minimaal een gemiddeld zo niet bovengemiddeld ervaren gamer ben. Juist omdat deze cursus het enige vak is dat ik kan volgen dat specifiek over games gaat, lijkt het mij leuk om mij meer in de hierover geschreven materie te verdiepen. Zo ben ik dus uitgekomen bij een literatuuronderzoek, een onderzoekstype dat ik nog veel minder heb behandelt.
Vanuit mijn studie ben ik ervaren met het begrip narrativiteit, en het debat over of dit begrip wel of niet toepasbaar is op games (met als tegenhangers vooral mensen die een nieuw begrip zoals ludologie willen gebruiken), lijkt mij een prachtige verlenging en verdieping van mijn kennis over dit begrip. Zo zie ik dus de mogelijkheid om met deze paper mijn kennis over narrativiteit uit te breiden naar een voor mij nieuw onderzoeksgebied met zijn eigen specifieke medium als middelpunt.

Het onderzoek

In dit literatuuronderzoek beperk ik mij tot narrativiteit in videogames. Hier is in de afgelopen jaren genoeg over gepubliceerd om een gedetailleerde uiteenzetting te maken en zo een beter beeld te ontwikkelen betreffende dit onderwerp. Met name het debat tussen ludologen en narratologen (voor een deel het onderwerp van volgende week), waar ik graag dieper op in wil gaan, heeft een grote bijdrage hieraan geleverd.
In tegenstelling tot televisie, film en theater waarin de toeschouwer vaak een passieve rol heeft en het verhaal op zich af laat komen, heeft de speler van een videogame een actieve mogelijkheid om interactie, en dus invloed, te hebben met en op het verhaal. Dit zijn situaties die interessante vragen opwekken met betrekking tot narrativiteit in videogames. Mijn hoofdvraag luidt dan ook: “Hoe wordt er in diverse wetenschappelijke artikelen geschreven over narrativiteit in computergames?”

Methode

Ten eerste ga ik alle betrokken literatuur goed lezen en samenvatten. Dit zullen teksten zijn waarvan ik denk dat ze goed weergeven hoe en of narrativiteit functioneert in computergames. Vervolgens ga ik verschillende thema’s kiezen die dit onderwerp omvatten en de literatuur onderverdelen in categorieën die onder het hoofdstuk ‘theorie’ nader worden verklaart. Dit wordt gerepresenteerd in een structurele uiteenzetting, waarna ik vervolgens mijn eigen visie geef op narrativiteit in computergames reflecterend op de literatuur. Zoals al eerder is aangegeven, tracht ik een kwalitatief literatuuronderzoek uit te voeren. Hierin wil ik een soort samenvatting maken van alle belangrijke literatuur die interessante standpunten representeren binnen dit onderwerp.
Echter, door mijn eigen ervaring met verschillende games kan het natuurlijk zo zijn dat ik her en der ga inspringen met mijn eigen kennis over bepaalde games die relevant kunnen zijn voor het onderzoek. Hoewel het dus vooral een literatuuronderzoek zal zijn, denk ik dat het geen kwaad kan deze af en toe aan te vullen met mijn eigen ervaringen. Zo zal het dus een literatuuronderzoek zijn dat ondersteund wordt door een “jarenlang receptie-onderzoek”, namelijk mijn eigen game-ervaringen.

Theorie

Alle literatuur die wordt onderzocht, heeft betrekking op narrativiteitstheorieën in videogames. In de eerste instantie wordt er een vrij algemeen beeld geschetst van narrativiteit in videogames met behulp van artikelen die geen radicaal standpunt innemen binnen dit discours en dus eerst de situatie doen beschrijven. Hieruit moet blijken wat narrativiteit precies is en welke rol het speelt in ons dagelijks leven. Vervolgens wordt er beknopt weergegeven hoe de eerste ontwikkelingen van onderzoek naar narrativiteit in games zijn ontstaan en welke gevolgen dit teweeg heeft gebracht. Vanuit dit kader wordt er dieper ingaan op het debat tussen de ludologen en narratologen, dat centraal staat in dit onderzoek.

Mogelijke literatuur:

Eskelinen, M. The Gaming Situation.

Frasca, G. Videogames of the Oppressed
.
Jenkins, H. Game Design as Narrative Architecture.

Juul, J. Games Telling Stories? In Handbook of Computer Game Studies

Murray, Janet H. The Last Word on Ludology v Narratology

Neitzel, B. Narrativity in computergames. In Handbook of Computer Game Studies

Jenkins, H. Game Design as Narrative Architecture

Bordwell, D. & Thompson, K. Film Art: An Introduction